Ślōnski region, mowa, ubiór, gry i instrumenty w MBP Bytom

Za nami dwa spotkania edukacyjne będące częścią projektu „Bajtle w świecie ślōnskiej godki”. Do ich poprowadzenia zaprosiliśmy Marka Szołtyska – pisarza, dziennikarza, nauczyciela i przede wszystkim popularyzatora śląskiej kultury i historii. Wydarzenia miały niecodzienny charakter, bowiem zaproszeni uczniowie szkół podstawowych oraz przedszkolaki miały szansę zdobyć wiedzę z bardzo szerokiego zakresu.

Każde ze spotkań zaczęło się – oczywiście – od opowiedzenia, czym jest Śląsk, jakie tereny obejmuje obecnie i jak skomplikowana historia łączy się z regionem. Dzieci dowiedziały się również, skąd pochodzi nazwa województwa oraz jak ubierali się nie tak dawni mieszkańcy tych terenów. W następnej kolejności pojawiły się śląskie bajki i legendy, a razem z nimi – potworki i przestrogi dla dzieci i dorosłych, w postaci między innymi podciepa czy skarbnika.

Marek Szołtysek opowiedział również o tym, skąd wzięła się śląska mowa i skąd w słowniku ludzi zamieszkujących Śląsk pojawiały się różne określenia, np. na wielbłąda czy słonia (kamela i elefant). Poza etymologią słów, omówione zostały również zwyczaje i tradycje związane ze szkołą i życiem codziennym, zwłaszcza dzieci, w końcu to one stanowiły głównych odbiorców spotkania.

Uczniowie zostali zapoznani z obowiązkami małych Ślązaków, ale także z ich grami i zabawami. Spotkanie pobudziło wrażliwość i kreatywność uczestników przez prezentacje zabawek wykonanych z przedmiotów codziennego użytku, np. mysz z chusteczki (taszyntuch) albo grający słowik z patyczka i gwoździa. Kapela, zaimprowizowana przez uczniów szkoły podstawowej i samego prowadzącego, zaprezentowała działanie instrumentów stworzonych ze starych podków, krowich rogów i bambusowych patyczków.

Spotkania były bardzo udane, a dzięki interaktywnej, ciekawej formie i wielu przedmiotom towarzyszącym opowieściom, dzieci (i ich dorośli opiekunowie) miały okazję poznać wiele wątków i ciekawostek o Śląsku, po śląsku i o śląskiej mowie.

Zapraszamy na kolejne spotkania edukacyjne, tym razem z Waldemarem Cichoniem – autorem książek dla dzieci (m.in. lektury szkolnej pt. „Cukierku, ty łobuzie!), które odbędą się 12 października 2026 roku o godzinie 10:00 oraz 12:00 na sali wykładowej w gmachu głównym MBP Bytom.

Paulina Gonera

Projekt jest realizowany od września do grudnia 2026 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bytomiu. Udział w zajęciach biorą uczniowie bytomskich szkół podstawowych.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”.